આયુર્વેદમાં પીપરી ઔષધી ખૂબ જ અસરકારક છે, તો આયુર્વેદાચાર્ય પાસેથી તેના ફાયદા અને નુકશાન વિશે જાણો.

Image Source

આયુર્વેદમાં ન જાણે કેટલાયે એવા ઔષધિઓ છે, જેના ઉપયોગથી શરીર રોગમુક્ત રહે છે. આ ઔષધિઓમાંથી એક ઔષધિ છે પીપરી. પિપરી એટલે કે નાની પીપર. આમ તો તેનો મુખ્યત્વે મસાલા રૂપે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે પરંતુ પીપરીના ચૂર્ણના ફાયદા વિશે લોકો ઓછું જાણે છે. તેનું સેવન જો યોગ્ય માત્રામાં કરવામાં આવે તો તે સ્વાસ્થ્યને ઘણી રીતે ફાયદો પહોંચાડે છે તેમજ તેના વધારે સેવનથી ઘણા પ્રકારના નુકશાનોનો સામનો પણ કરવો પડે છે. આજનો આપણો લેખ પિપરીના ફાયદા અને નુકશાન પર જ છે. આજે અમે તમને આ લેખ દ્વારા જણાવીશું કે પીપરીની અંદર ક્યાં ક્યાં ગુણો રહેલા છે અને તેના સેવનથી શરીરને ક્યાં નુકશાન થાય છે. આગળ વાંચીએ…

Image Source

પીપરીથી સ્વાસ્થ્યને મળતા લાભો:

તમને જણાવી દઈએ કે પીપરીમાં ઘણા એવા ગુણો રહેલા છે જે સ્વાસ્થ્યને અનેક સમસ્યાઓથી દૂર રાખે છે. તેના વિશે જાણીએ….

૧. પીપરીનું ચૂર્ણ માથાના દુખાવામાં રાહત આપે છે:

જે લોકો માથાના દુખાવા અને સ્થળાંતરથી પરેશાન રહેતા હોય તેમને જણાવી દઈએ કે પીપરી માથાના દુખાવાને દૂર કરવામાં ખૂબ જ અસરકારક છે. આવી સ્થિતિમાં તમે ઘરે જ તેનો લેપ બનાવી શકો છો. હવે સવાલ એ છે કે લેપ કેવી રીતે બનાવવો? તો તમને જણાવીએ કે પીપરીને પાણીમાં પીસીને તેનો લેપ બનાવી શકાય છે અને આ લેપને માથા પર લગાવીને દુખાવો ઓછો કરી શકાય છે. આ ઉપરાંત તમે તેના મૂળનો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો. તેના માટે તમારે પીપરી અને વચના ચૂર્ણને સમાન માત્રામાં લેવું પડશે અને ગરમ દૂધ અને પાણી સાથે લેવું પડશે જેથી આરામ મળે.

૨.અસ્થમાને ઓછો કરવામાં પીપરી મદદ કરે છે:

જે લોકો અસ્થમાથી પરેશાન હોય કે જેમને શ્વાસની સમસ્યા રહેતી હોય તેમને જણાવી દઈએ કે તેની આ પરેશાનીઓને દૂર કરવામાં પીપરી ખૂબ જ મદદરૂપ છે. આવી સ્થિતિમાં તમે પીપરીને પીસીને પાણી સાથે ઉકાળો અને જ્યારે પાણી અડધું થઈ જાય ત્યારે આ બનેલા મિશ્રણને થોડા થોડા સમયના અંતરે પીતા રહો. થોડા સમય પછી શ્વાસ લેવાની તકલીફની સાથે-સાથે અસ્થમાની સમસ્યા પણ દૂર થઈ જશે.

૩. પીપરી શરદીમાં રાહત આપે છે:

જે લોકો બારે મહિના શરદી કે કફથી પરેશાન રહેતા હોય તેમને જણાવી દઈએ કે પીપરી દ્વારા તેઓ તેમની આ સમસ્યાને દૂર કરી શકે છે. તેના માટે તમારે પીપરી, પીપરી મૂળ, મરી અને સૂંઠને એક સરખી માત્રામાં લઈને મધ સાથે ચાટવું પડશે. તેમજ જો તમે શેકેલું જીરું, થોડું સિંધવ મીઠું અને પીપરીના પાવડરને સરખી માત્રામાં ભેળવીને છાશ સાથે પીશો તો તેનાથી બવાસીર જેવી સમસ્યા પણ દૂર થઈ જશે.

૪. પીપરી રોગ પ્રતિકારક ક્ષમતામાં વધારો કરે છે:

જણાવી દઈએ કે પીપરીની અંદર રોગ પ્રતિકારક ક્ષમતાને વધારવાના ગુણ જોવા મળે છે. તેમજ જો તમારી રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા યોગ્ય હશે તો ટીબી અને અન્ય ચેપી રોગો તમારા શરીરથી દૂર રહેશે. પીપરી ફક્ત પાચનશક્તિમાં જ સુધારો નથી કરતી પરંતુ તે ભુખમાં પણ સુધારો કરે છે. આવી સ્થિતિમાં જે લોકોને ઓછી ભૂખ લાગે છે તો તેઓ પીપરીના સેવનથી પોતાની આ સમસ્યાને પણ દૂર કરી શકે છે.

૫. હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે પણ પીપરી ઉત્તમ છે:

પીપરીના સેવનથી કોલેસ્ટ્રોલની માત્રાને નિયંત્રિત કરી શકાય છે. તે હૃદયના રોગોથી પણ છુટકારો અપાવે છે. આવી સ્થિતિમાં તમે પીપરીના ચૂર્ણને મધ સાથે ભેળવીને તેનું સેવન કરી શકો છો. જો તમે પેટના દુખાવા, મરડો વગેરે થી પરેશાન હોય તો તમે પીપરી અને નાની હરડને સરખી માત્રામાં ભેળવીને સવારે અને સાંજે હુંફાળા પાણી સાથે લઈ શકો છો. આમ કરવાથી આ સમસ્યાથી છુટકારો મળશે.

૬. પીપરી જાડાપણું ઓછું કરે છે:

જે લોકો પોતાનું વજન ઘટાડવા માંગે છે તેમને જણાવી દઈએ કે તેઓ પીપરીની મદદથી પોતાનું જાડાપણું ઘટાડી શકે છે. તેના માટે તમારે પીપરીના ચૂર્ણનું સેવન મધ સાથે કરવું જોઈએ. આવું તમે સતત જો એક મહિના સુધી કરશો તો જાડાપણાની સમસ્યા દૂર થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત તમે પીપરીના એકથી બે દાણા દૂધમાં ઉકાળો અને તેને દૂધ માંથી કાઢીને ચાવો. ત્યારબાદ તે ઉકાળેલું દૂધ પણ પી જાઓ તેનાથી આરામ મળશે.

પીપરીના બીજા ફાયદા:

૭. જ્યારે બાળકોના દાંત બહાર આવે ત્યારે બાળકો વધારે ચીડિયાપણું અનુભવે છે. એવામાં તમે પીપરીને ઘસીને મધ સાથે સેવન કરો જેનાથી દાંત સરળતાથી બહાર આવે છે.

૮. જો સ્ત્રીઓ ઓછા માસિક સ્ત્રાવને લીધે પરેશાન હોય તો તેમને જણાવી દઈએ કે પીપરીના મૂળનો બનેલો ઉકાળો તમારી સમસ્યાને દૂર કરવામાં ખૂબ જ મદદરૂપ છે. આવી સ્થિતિમાં તમે ડોક્ટરની સલાહ લઈને તેનું સેવન કરી શકો છો.

૯.જો પિપરી પાવડરનું સેવન મધ સાથે કરવામાં આવે તો તે ખાંસી, મેલેરિયા, શ્વાસ સંબંધિત સમસ્યાઓને દૂર કરવામાં મદદરૂપ છે.

૧૦. વૃદ્ધાવસ્થામાં થતા હાડકાના દુખાવાને દૂર કરવામાં પણ પીપરી ખૂબ જ મદદરૂપ છે.

પીપરીના સેવનથી સ્વાસ્થ્યને થતા નુકસાન:

આયુર્વેદમાં ઔષધિઓ જો ફાયદાકારક હોય છે તો તેની ઘણી આડઅસર પણ જોવા મળે છે. આવું જ કંઈક પીપરી સાથે પણ છે. જાણીએ તેના નુકશાન વિશે…

  1. પીપરી નું સેવન બાળક માટે નુકસાનકારક હોય છે. આવી સ્થિતિમાં ડોક્ટરની સલાહ લઈને જ નવજાત શિશુને આપવું.
  2. દૂધ કે ઘી સાથે બાળકોને પીપરી આપતા પહેલા એકવાર નિષ્ણાંત સાથે વાત કરીને સંપૂર્ણ જાણકારી મેળવો નહીંતર તેમનું ખરાબ પરિણામ પણ જોવા મળી શકે છે.
  3. ગર્ભાવસ્થા કે સ્તનપાન કરાવનારી સ્ત્રીઓએ તેનું સેવન કરતા પહેલા નિષ્ણાંતની સલાહ જરૂર લેવી.
  4. તેના સેવનથી ત્રિદોષમાં વૃદ્ધિ થાય છે. જણાવી દઈએ કે જો તેનો વધારે પ્રમાણમાં ઉપયોગ કરવામાં આવે તો તે કફમાં વૃદ્ધિ, પિત્ત દોષમાં વૃદ્ધિ અને વાતના અસંતુલન માટે જવાબદાર છે તેથી તેના વધારે પડતા સેવનથી બચવું જોઈએ.

નોંધ:

ઉપર જણાવેલા ફાયદા દર્શાવે છે કે પીપરી સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. પરંતુ તેમના નુકસાન વિશે જાણવું પણ આપણી જવાબદારી છે. તેથી તેના ઉપયોગ પહેલા આ બંનેની જાણકારી લઈ લેવી. ગર્ભવતી સ્ત્રીઓ અને સ્તનપાન કરાવતી સ્ત્રીઓએ તેનું સેવન કરતાં પહેલાં એકવાર ડોક્ટરની સલાહ જરૂર લેવી. જો તમે કોઈ સ્પેશિયલ ડાયટને ફોલો કરી રહ્યા હોય તો તેમાં ફેરફાર કરતાં પહેલાં એક વાત ડોક્ટરની સલાહ જરૂર લો. જો તમને તેના સેવન પછી કોઈપણ પ્રકારની એલર્જીનો અનુભવ થાય તો તેનું સેવન કરવાનું બંધ કરી દો. તેમજ કોઈપણ ચિકિત્સક ટ્રીટમેન્ટ કે દવાઓ સાથે તેનું સેવન ન કરવું. તે પહેલા એકવાર ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો

આવાજ સરસ લેખો અથવા આવનારા પાર્ટ ની અપડેટ માટે અમારા ફેસબુક પેજને લાઈક કરી સાથે સાથે FOLLOWING માં જઈ see first કરજો એટલે તમને તરત અપડેટ મળશે.

જો તમને આ માહિતી સારી લાગી હોય તો અમને કમેન્ટ સેક્શન માં જરૂર જણાવજો.. આવી અવનવી માહિતી જાણવા માટે અમારું પેજ “ફક્ત ગુજરાતી” લાઈક કરો અને તમારા મિત્રો તથા સગા સંબંધીઓ સાથે શેર જરૂર કરજો…

નોંધ : આ લખાણ ની કોપી કરતા પહેલા અમારી લેખિત મંજુરી લેવી જરૂરી છે. અને અમે દરેક માહિતી ઇન્ટરનેટ ઉપર થી એકત્રિત કરેલ છે તો કોઈ પણ વસ્તુ આરોગતા પેહલા નિષ્ણાત ની સલાહ આવશ્યક છે.

Author : FaktGujarati Team

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *