પગમાં વારંવાર દુખાવો થાય છે? શું હોય શકે છે કારણ? સંપૂર્ણ માહિતી સાથે ઉપાય મેળવો

Image Source

જીવનમાં શરીરના તમામ ભાગોનું મહત્વનું સ્થાન છે. આ અવયવોમાં પગનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ પગ છે, જે આખા શરીરના વજનને નિયંત્રિત કરતી વખતે ચાલવામાં મદદ કરે છે. આ દૈનિક પ્રવૃત્તિઓને કારણે ઘણી વખત પગમાં પણ દુખાવો થાય છે. કેટલાક સંજોગોમાં, પગની પીડા એટલી વધી જાય છે કે દિવસની બધી યોજનાઓ અટકી જાય છે. આટલી મુશ્કેલીમાંથી પસાર થવાની જરૂર નથી, તેથી આ લેખમાં આપણે પગમાં દુખાવો અને તેના ઉપચારના કારણોને સમજાવીશું. તબીબી વિશ્વમાં, આપણે પગમાં થતી પીડાને કેવી રીતે સારવાર આપવી તે વિશે પણ માહિતી આપીશું.

Image Source

પગમાં થતો દુખાવો શું છે

પગમાં થતો દુખાવો શું છે, તે સમજવું જરૂરી છે કે પહેલા દુખાવો શું છે. દુખાવો મગજને નર્વસ સિસ્ટમ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા સિગ્નલ સિવાય કશું જ ન કહેવાય. આ નિશાનીથી વ્યક્તિને ખ્યાલ આવે છે કે શરીરમાં કંઈક ઠીક નથી. આ સમયગાળા દરમિયાન, અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં પીડા, ડંખ, બર્નિંગ સનસનાટીભર્યા, ખેંચાણ અને કળતર અનુભવાય છે.

પગમાં દુખાવાની સમસ્યા, ખાસ કરીને, તેનો અર્થ એ છે કે પગના સ્નાયુઓમાં તાણ છે, દબાણ અને કળતરની સ્થિતિ છે, જેમાં ચાલવામાં મુશ્કેલી થાય છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે પગમાં દુખાવો એ એક સામાન્ય સમસ્યા છે, જે કોઈને પણ અને પગના કોઈપણ ભાગને થઇ શકે છે. આ સમસ્યાના ઘણા કારણો છે, જેની લેખમાં આપણે આગળ ચર્ચા કરીશું.

હવે જાણો પગમાં દુખાવાના પ્રકારથી સંબંધિત મહત્વની માહિતી.

 

પગમાં દુખાવાના પ્રકારો

પગમાં ઘણા પ્રકારનાં દુખાવા થઈ શકે છે, જે સામાન્ય રીતે પગના દુખાવાના કારણ પર આધારિત છે. ચાલો આપણે તેમના વિશે થોડી વિગતવાર જણાવીએ.

Image Source

1. મસ્ક્યુલોસ્કેલેટન પેન

મસ્ક્યુલોસ્કેલેટન પીડા મુખ્યત્વે માંસપેશીઓ, અસ્થિબંધન (બે હાડકાને જોડતી પેશી), સાંધા અને હાડકાંને કારણે થતી પગની સમસ્યાઓના કારણે મસ્ક્યુલોસ્કેલેટન પીડામાં શામેલ થઈ શકે છે. પગના દુખાવાના આ પ્રકારમાં સામેલ શરતો નીચે મુજબ છે.

  • સાંધાના દુખાવા સાથે સંકળાયેલ સમસ્યાઓ.
  • અતિશય તણાવ અથવા દબાણને કારણે સ્નાયુઓ કડક થવી.
  • ઊંડી ઇજાને કારણે સ્નાયુમાં સોજો આવે છે.
  • અસ્થિભંગ અથવા ઓસ્ટિઓપોરોસિસ (હાડકાંની નાજુકતા) જેવા ઓર્થોપેડિક્સ.

2. વસકુલર પીડા

ધમનીને લગતી સમસ્યાઓના કારણે આ પ્રકારના પગમાં દુખાવો આ પ્રકારમાં શામેલ છે. પેરિફેરલ ધમની બિમારી (નસોના પાતળા થવાના કિસ્સામાં લોહીનો પ્રવાહ અટકવો) અને ડીપ વેન થ્રોમ્બોસિસ (નસોમાં લોહી ગંઠાવાનું) એ પણ કેટલીક ધમની સમસ્યાઓ છે જે પગમાં દુખાવો લાવી શકે છે.

Image Source

3. ન્યુરોલોજીકલ પેઇન

જ્યારે પગમાં દુખાવા ની સ્થિતિ ઉભી થાય છે ત્યારે ડિસઓર્ડર અથવા નર્વસ સિસ્ટમથી સંબંધિત નુકસાનને લીધે, આ પ્રકારના પગમાં દુખાવો ન્યુરોલોજીકલ પેઇન કહી શકાય. તેથી જ સાયટિક નર્વ (માનવ શરીરમાં સૌથી લાંબી ચેતા, જે કરોડરજ્જુથી પગ સુધીની મુસાફરી કરે છે) અને અન્ય ચેતા નુકસાનને ન્યુરોલોજીકલ પેન ની શ્રેણીમાં ગણવામાં આવે છે.

Image Source

4. ટેંડનાઈટીસ

ટેન્ડન એ એક રેશમય રચના છે જે પિડી ની માંસપેશીઓને એડી ના હાડકાથી જોડે છે. જ્યારે આ ટેન્ડન માં બળતરા થાય છે, ત્યારે તેને ટેન્ડિનાઇટિસ કહેવામાં આવે છે. આને કારણે અસરગ્રસ્ત સ્થળે સોજા ની સાથે દુખાવ ની સમસ્યા પણ થઈ શકે છે. રાત્રે ઊંઘ અને શારીરિક પ્રવૃત્તિ દરમિયાન આ ટેન્ડન નો દુખાવો વધુ તીવ્ર થઈ શકે છે. તેનાથી પગ અને ઘૂંટણમાં દુખાવો થાય છે.

5. શિન સ્પ્લિન્ટ્સ

શિન સ્પ્લિન્ટ્સ પણ પગના દુખાવાનો એક સામાન્ય પ્રકાર છે. તેને મેડિયલ ટિબિયલ સ્ટ્રેસ સિન્ડ્રોમ પણ કહેવામાં આવે છે. આ સમસ્યા સામાન્ય રીતે ખેલાડીઓમાં વધુ જોવા મળે છે. આ કિસ્સામાં, પગની આગળના ભાગમાં સ્થિત પિંડી ના હાડકાં (ટિબિયા) માં દુખાવો છે. આ સ્નાયુઓ અને શિન વિસ્તારની આસપાસ હાજર બોન ટિસ્યૂ માં સોજા ને કારણે હોઈ શકે છે.


Image Source

6. પગ ખેંચાણ

પગમાં ખેંચાણ પણ સામાન્ય માનવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે પિંડી ની માંસપેશીઓમાં દુખાવો હોય છે, જે રાત્રે વધારે હોઈ શકે છે. આ માટેનું કોઈ સ્પષ્ટ કારણ જાણી શકાયું નથી. હા, ગર્ભાવસ્થા, કસરત, શરીરમાં સોડિયમ અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સનું અસંતુલન, રક્ત વાહિનીઓને અસર કરતી વિકૃતિઓ અને અમુક પ્રકારની દવાઓ તેનું જોખમ વધારે છે.

પગમાં દુખાવો અને જોખમનાં પરિબળો

  • લોહીમાં સોડિયમ, પોટેશિયમ, કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમની ઉણપ અથવા ડિહાઇડ્રેશન.
  • મૂત્રવર્ધક પદાર્થ અથવા કોલેસ્ટરોલ ઘટાડતી દવાઓનો ઉપયોગ.
  • અતિશય વ્યાયામ અથવા એક જગ્યાએ બેસવાથી સ્નાયુઓની થાક અથવા તણાવને લીધે.
  • સ્નાયુઓના નુકસાનને કારણે થતી ઇજા.
  • હાડકાંમાં ક્રેક હોવી.

Image Source

પગમાં દુખાવોના અન્ય કારણો

  • પેરિફેરલ ધમની રોગ (પગમાં લોહીના પ્રવાહને લગતી એક અવ્યવસ્થા).
  • લાંબા આરામને લીધે લોહી ગંઠાઈ જવું (જેમ કે ડીપ વેઇન થ્રોમ્બોસિસ).
  • ઓસ્ટિઓમેલિટીસ (હાડકાંનો ચેપ).
  • સેલ્યુલાઇટિસ (ત્વચા અને નરમ પેશીઓ સાથે સંકળાયેલ ચેપ).
  • સંધિવાને કારણે થતા સાંધામાં સોજા.
  • નસો ની ક્ષતિ ને કારણ (ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં અને આલ્કોહોલ અને સિગારેટ પીનારાઓમાં સામાન્ય).
  • કાયમની અતિશય ફૂલેલી નસોને કારણે (નસોમાં સોજો).

પગના દુખાવાના લક્ષણો – પગના દુખાવાના લક્ષણો

આપણે લેખમાં અગાઉ જોયું તેમ પીડા એ એક પ્રકાર ની નિશાની છે જે શરીરમાં કોઈ સમસ્યા છે તે સૂચવે છે. જ્યારે તે પગને અસર કરે છે, ત્યારે તેને પગમાં દુખાવો કહેવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં, પીડાનાં લક્ષણોને પગના દુખાવાના લક્ષણો કહી શકાય, જે નીચે મુજબ છે.

  • અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં કઈક ખુચવું
  • માશપેશીઓ માં ખેંચાણ
  • કોઈ નો ડંખ વાગ્યો હોય તેવું લાગે
  • અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં બર્નિંગ
  • કળતર લાગણી

પગમાં દુખાવો માટે ઘરેલું ઉપાય

ઘરમાં પગમાં દુખાવાની સારવાર માટે અહીં કેટલીક પદ્ધતિઓ છે. વાચકોએ નોંધવું જોઇએ કે લેખમાં સૂચવેલા આ ઘરેલું ઉપચારોથી પીડામાંથી થોડી રાહત મળી શકે છે, પરંતુ આ ઉપાયોને સમસ્યાનો ઉપાય માનવો જોઈએ નહીં.

Image Source

1. બરફ

સામગ્રી:

  • કેટલાક આઇસ ક્યુબ્સ
  • પ્લાસ્ટિકની થેલી અથવા ટુવાલ

કેવી રીતે વાપરવું:

  • સૌ પ્રથમ બરફના ટુકડા ને પ્લાસ્ટિકની બેગ અથવા ટુવાલોમાં મૂકો.
  • હવે તેને અસરગ્રસ્ત સ્થાને મૂકો અને હળવા હાથે મસાજ કરો.
  • જ્યાં સુધી દુખાવો રહે ત્યાં સુધી આ પ્રક્રિયાને દિવસમાં લગભગ બેથી ત્રણ વખત પુનરાવર્તિત કરી શકાય છે.

કેટલું ફાયદાકારક:

ઇરાનની મેડિકલ યુનિવર્સિટી દ્વારા પીડા પર આઇસના પ્રભાવની અસર શોધવા માટે એક સંશોધન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. સંશોધનમાંથી જાણવા મળ્યું છે કે આઇસ પેકનો ઉપયોગ આર્ટીરિયર  પંચર પહેલાના દુખાવામાં સકારાત્મક પરિણામો આપી શકે છે. જો કે, તેની અસરની પુષ્ટિ કરવા માટે હજી વધુ સંશોધન કરવાની જરૂર છે.  આ આધારે, તે કહેવું ખોટું નહીં હોય કે પગના દુખાવાના ઘરેલું ઉપાય તરીકે આઇસનો ઉપયોગ કરવાથી થોડી રાહત મળી શકે છે.

2. હોટ પીપર રબ

સામગ્રી:

  • લગભગ 50 મિલી ઓલિવ તેલ
  • એક ચમચી લાલ મરચું પાવડર

કેવી રીતે વાપરવું:

  • એક વાસણમાં 50 મિલી ઓલિવ તેલ લો અને તેમાં એક ચમચી લાલ મરચું ઉમેરો.
  • હવે આ મિશ્રણને આખી રાત રહેવા દો.
  • બીજા દિવસે પગની મસાજ કરવા માટે મરચા અને ઓલિવ તેલના આ મિશ્રણનો ઉપયોગ કરો.
  • સારી રીતે મસાજ કર્યા પછી, શક્ય હોય ત્યાં સુધી તેને તેમ જ રહેવા દો.
  • જ્યારે જરૂરી હોય ત્યારે સૂવાની પહેલાં આ પ્રક્રિયા અપનાવી શકાય છે.

કેટલું ફાયદાકારક:

પગના દુખાવા માટે ઘરેલું ઉપાય તરીકે હોટ પીપર રબ પણ વાપરી શકાય છે. એનસીબીઆઈ (નેશનલ સેન્ટર ફોર બાયોટેકનોલોજી ઇન્ફર્મેશન) ની વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત એક સંશોધન મુજબ લાલ મરચું દુખાવો દૂર કરી શકે છે. સંશોધન સૂચવે છે કે લાલ મરચું ન્યુરોપેથીક પીડાના કારણોને ધ્યાનમાં લેવામાં મદદ કરી શકે છે. તે સ્નાયુઓના થાક અને તાણ ને લીધે પેદા થતા (મસ્ક્યુલોસ્કેલેટલ) પીડાને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદરૂપ થઈ શકે છે.

બીજી બાજુ, ઓલિવ ઓઇલ પણ પીડા ઘટાડી શકે છે. ખરેખર, તેમાં એનાલજેસિક એટલે કે પીડા રાહત નો પ્રભાવ હોય છે. આ અસર પગના દુખાવામાં રાહત આપવામાં પણ મદદ કરી શકે છે.  આવી સ્થિતિમાં, તે કહેવું ખોટું નહીં હોય કે લાલ મરચાંવાળા ઓલિવ ઓઇલ પગના દુખાવામાં અસરકારક રીતે મદદ કરી શકે છે. નોંધ લો કે મરચાં ત્વચા પર બળતરા પેદા કરી શકે છે, તેથી તેનો ઉપયોગ ફક્ત થોડી માત્રામાં કરો. ઉપરાંત, આ ઉપાય કર્યા પછી, હાથને સારી રીતે ધોઈ લો, નહીં તો તેનાથી આંખોમાં બળતરા થઈ શકે છે.

Image Source

3. એસેનસિયલ ઓઇલ

સામગ્રી:

  • ગરમ પાણીની એક ડોલ (સહન થાય તેટલું)
  • નીલગિરી / લવંડર / લવિંગ તેલના ત્રણથી ચાર ટીપાં

કેવી રીતે વાપરવું:

  • ગરમ પાણીની ડોલમાં ઉપર જણાવેલ કોઈપણ આવશ્યક તેલ ઉમેરો.
  • હવે ડોલમાં પગ રાખી ને  10 થી 15 મિનિટ બેસો.
  • સમય પુરો થયા પછી પગને પાણીની બહાર કાઢો  અને પગને શુદ્ધ પાણીથી ધોઈ લો.
  • આ પ્રક્રિયા અઠવાડિયામાં બેથી ત્રણ વખત પુનરાવર્તિત થઈ શકે છે.

કેટલું ફાયદાકારક:

નીલગિરી તેલમાં એનાલજેસિક (પેઇન રિલીવર) અને એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી (બળતરા ઘટાડવાની) અસરો હોય છે.  લવિંગમાં એનાલજેસિક અને એન્ટી-નોકિસેપ્ટિવ (સ્પાસ્મ્સ-રીડ્યુશન) ઇફેક્ટ્સ પણ હોય છે. આ સિવાય લવંડર તેલના ફાયદામાં કંટ્રોલિંગ પેઇન શામેલ છે.  આ કારણોસર, એવું માની શકાય છે કે આ ત્રણ આવશ્યક તેલનો ઉપયોગ પગના દુખાવાના ઘરેલું ઉપાયમાં થઈ શકે છે.

4. એપ્સમ સોલ્ટ અને બેકિંગ સોડા

સામગ્રી:

  • ડોલમાં સહન થઈ શકે તેટલું ગરમ પાણી
  • એક ચમચી એપ્સમ મીઠું
  • બેકિંગ સોડા એક ચમચી

કેવી રીતે વાપરવું:

  • એક ડોલમાં ગરમ ​​પાણીમાં એક ચમચી એપ્સમ મીઠું અને બેકિંગ સોડા મિક્સ કરો.
  • તે પછી, તમારા પગ ડોલમાં મૂકો અને લગભગ 10 થી 15 મિનિટ સુધી બેસો.
  • સમય પૂરો થયા પછી પગને શુધ્ધ પાણીથી ધોઈ લો.
  • આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ સગવડ અને જરૂરિયાત આધારે થઈ શકે છે.

કેટલું ફાયદાકારક:

નિષ્ણાતોના મતે, એપ્સમ મીઠું એક સામાન્ય પ્રકારની મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ છે. તેનો ઉપયોગ નહાવાના પાણી સાથે કરવાથી, બળતરા અને સાંધાનો દુખાવો સાથે સંકળાયેલી અગવડતાથી મુક્તિ મળે છે. તે માંસપેશીઓના તાણ અને ખેંચાણ  માં પણ મદદરૂપ થઈ શકે છે. તે જ સમયે, ઓસ્ટીયોપોરોસિસ પણ પગમાં દુખાવોનું કારણ હોઈ શકે છે, બેકિંગ સોડા (સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ) નો ઉપયોગ કરીને કેટલાક અંશે લક્ષણો ઘટાડવામાં અસરકારક હોઈ શકે છે.

આ સિવાય બેકિંગ સોડાનું સેવન કરવાથી પણ આ સમસ્યામાં રાહત મળે છે. ખરેખર, બેકિંગ સોડા લેવાથી ઘૂંટણની માંસપેશીઓમાં સંકોચન ઓછું થઈ શકે છે અને ઘૂંટણની પીડામાં ઘટાડો થાય છે.  આ કારણોસર, તે કહેવું ખોટું નહીં હોય કે એપ્સમ મીઠું અને બેકિંગ સોડા ધરાવતું ગરમ ​​પાણી પગમાં થતી પીડાને દૂર કરી શકે છે, જે અમુક હદ સુધી ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

Image Source

5. મસાજ

સામગ્રી:

  • ઓલિવ ઓઇલ  બે થી ત્રણ ચમચી
  • બે ટીપાં લવંડર તેલ

કેવી રીતે વાપરવું:

  • સૌ પ્રથમ, ઓલિવ ઓઇલ માં લવંડર તેલના બે ટીપાં ઉમેરો.
  • હવે તેને થોડુંક ગરમ કરો.
  • પછી આ તેલથી અસરગ્રસ્ત વિસ્તાર પર મસાજ કરો અને તેને આખી રાત છોડી દો.
  • આ પ્રક્રિયા દિવસમાં એકથી બે વખત પુનરાવર્તિત થઈ શકે છે.

કેટલું ફાયદાકારક:

પગમાં દુખાવા માટે ઘરેલુ ઉપાયમાં મસાજ ખૂબ ફાયદાકારક હોઈ શકે છે. એનસીબીઆઈ વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત પીડા નિયંત્રણને લગતા સંશોધનથી જાણવા મળ્યું છે કે મસાજ કરવાથી પીડામાં થોડી રાહત મળે છે. ખરેખર, મસાજ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારના સ્નાયુઓમાં લોહીના પ્રવાહને સક્રિય કરે છે અને બળતરાને કારણે પીડા ઘટાડે છે.  આવી સ્થિતિમાં, મસાજ પગના દુખાવામાં રાહત માટે એક ઉત્તમ વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે. આ માટે કોઈપણ તેલનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

6.  ગરમ શેક (ડીપ હીટ)

સામગ્રી:

  • એક ટબ
  • ગરમ પાણી
  • એક ટુવાલ

કેવી રીતે વાપરવું:

  • ગરમ પાણીમાં ટુવાલ પલાળી લો.
  • પછી તેને સ્ક્વિઝ કરો અને તેમાંથી પાણી કાઢો.
  • આ પછી, પગ પર ટુવાલ લપેટી દો.
  • જ્યારે ટુવાલનું તાપમાન સામાન્ય થાય છે, ત્યારે ફરીથી તેને ગરમ પાણીમાં બોળી લેવું અને આ પ્રક્રિયાને 3-4 વખત પુનરાવર્તન કરો.
  • તેના બદલે હીટિંગ બેગનો પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે.
  • જ્યારે પણ તમને પગમાં દુખાવો થાય છે, ત્યારે તમે આ ઉપાય કરી શકો છો.

કેટલું ફાયદાકારક:

હોટ કોમ્પ્રેસને પગના દુખાવાના ઘરેલું ઉપાય તરીકે પણ ગણી શકાય. ખરેખર, ઘરેલું ઉપાય તરીકે ગરમ કોમ્પ્રેસનો ઉપયોગ કરવાથી સંધિવાને કારણે થતી જડતા ઓછી થઈ શકે છે. અને સ્નાયુઓ નરમ થાય છે. તે લોહીના પ્રવાહને સુધારે છે અને સાંધાનો દુખાવો દૂર કરે છે.  અમે લેખમાં પહેલેથી જ કહ્યું છે કે સંધિવાને કારણે સાંધામાં થતી બળતરા પણ પગમાં દુખાવોનું કારણ છે.

બીજા અધ્યયન મુજબ, હીટ થેરેપી સ્નાયુઓની થાક અને તાણ (મસ્ક્યુલોસ્કેલેટલ ઈજા) ને કારણે થતી પીડાથી રાહત આપી શકે છે. વધુમાં, આ ઉપચાર રક્તના પ્રવાહને વધારવા અને કનેક્ટિવ પેશીઓ (એક અંગને બીજા અંગ સાથે જોડતા પેશીઓ) ની પૂરકતામાં પણ અસરકારક થઈ શકે છે. આ આધારે, એવું માની શકાય છે કે ગરમ કોમ્પ્રેસીસનો ઉપયોગ પગમાં દુખાવોની સારવાર માટે મદદરૂપ થઈ શકે છે.

7. સરકો

સામગ્રી:

  • પીવાના પાણીનો 1 ગ્લાસ
  • 2 ચમચી સફરજન સરકો
  • 2 ચમચી મધ

કેવી રીતે વાપરવું:

  • પીવાના પાણીમાં સફરજનનો સરકો અને મધ મિક્સ કરો.
  • પછી તેને પીવો.
  • દિવસમાં ત્રણ વખત તેનું સેવન કરી શકાય છે.

કેટલું ફાયદાકારક:

સફરજનનો સરકો પણ પગમાં દુખાવા માટે નું ઘરેલું ઉપાય  છે. અધ્યયનો દર્શાવે છે કે સફરજનના સરકા થી સાંધાનો દુખાવો દૂર કરી શકાય છે. તેમાં એન્ટિ ઇમફલામેન્ટ્રી અને એન્ટિનોસિસેપ્ટિવ (એન્ટિ-નોસિસેપ્ટિવ – પીડાની તીવ્રતા ઘટાડવી) અસર છે. આ અસરો સાંધાનો દુખાવો, સંધિવા અથવા સામાન્ય પીડા ને રાહત આપી શકે છે.

સફરજનના સરકા ની આ અસરને વધારવા માટે મધનો ઉપયોગ પણ કરી શકાય છે. બીજા એક અભ્યાસ મુજબ સફરજનના સરકોની સાથે મધનું સેવન કરવાથી સંધિવા (દુખાવો) દૂર થાય છે. આ આધારે, એમ કહી શકાય કે મધ અને સફરજનનો સરકો એક સાથે પગમાં થતી પીડાને ઘટાડી શકે છે.

Image Source

8. પુદીના ની ચા

સામગ્રી:

  • એક કપ પાણી
  • એક ચમચી ફુદીનાના પાન અથવા 2 પુદીના ટી બેગ
  • વૈકલ્પિક, સ્વાદવાળી મધ

કેવી રીતે વાપરવું:

  • એક વાસણમાં પાણી ગરમ કરો.
  • આ પછી, તેમાં 5 મિનિટ માટે ફુદીનાના પાન અથવા ટી બેગ મૂકો.
  • જ્યારે પુદીના નો રંગ પાણીમાં આવવા લાગે , ત્યારે ટી બેગ કાઢી લો.
  • જો તમે ફુદીનાના પાન ની ચા બનાવી લીધી છે, તો પછી તેને ગાળી લો.
  • હવે એક કપમાં ચા લો અને તેનું સેવન કરો.
  • તમે સ્વાદ માટે મધ અથવા ખાંડ પણ ઉમેરી શકો છો.
  • દિવસમાં એકવાર તે પી શકે છે.

કેટલું ફાયદાકારક:

પરંપરાગત દવા તરીકે ફુદીનાના તેલના ઉપયોગ ની સાથે ફુદીનાના પાન પણ ખાવામાં આવે છે. પશુ અધ્યયન સૂચવે છે કે પુદીના કેન્દ્રિય અને પરિધિય તાંત્રિકા તંત્ર (ચેતા જૂથ) માં (નલજેસિક (પીડા ઘટાડવાની) અને એનેસ્થેટિક (ચેતના ઘટાડવાની) અસરો દર્શાવે છે. આને કારણે, પીડા સાથે સંકળાયેલ સંકેત નર્વસ સિસ્ટમ સુધી પહોંચતા નથી. આ આધારે, એમ કહી શકાય કે ફુદીનાની ચા પીવાથી પગના દુખાવાની સમસ્યામાં ફાયદા થઈ શકે છે.

9. પગ પર બ્રશ કરવો

સામગ્રી:

  • નરમ બરછટ સાથે વિશાળ બ્રશ

કેવી રીતે વાપરવું:

  • પગની નીચેથી શરૂ કરીને, પગના ઉપરના ભાગ સુધી બ્રશ કરો.
  • પછી ઉપરથી નીચે આવતા પગને બ્રશ કરો.
  • આ પ્રક્રિયા 5 થી 10 વખત કરવી.

કેટલું ફાયદાકારક:

ત્વચાને સાફ કરવાની પ્રક્રિયા પણ મસાજની પ્રક્રિયા જેવી જ છે. અમે લેખમાં પહેલેથી જ ઉલ્લેખ કર્યો છે કે માલિશ કરવાથી સ્નાયુઓના લોહીનો પ્રવાહ  વધી શકે છે. આ ઉપરાંત, અન્ય સંશોધન પણ પુષ્ટિ આપે છે કે માલિશ સંધિવા અથવા અન્ય શારીરિક પરિસ્થિતિઓ દ્વારા થતી પીડાને ઘટાડી શકે છે.  ઉપરાંત, મસાજ ગાંઠ અને ઉપચારની પ્રક્રિયામાં પણ વધારો કરી શકે છે (ઘાને ઉપચાર પ્રક્રિયા)  આ આધારે, એવું માનવામાં આવે છે કે જો પગમાં દુખાવો થવાનું કારણ થાક, સ્નાયુઓની ઈજા અથવા સંધિવા સાથે સંકળાયેલું હોય, તો પગનો દુખાવો દૂર કરવા માટે બ્રશ કરવું પણ અસરકારક થઈ શકે છે.

10. પગ ને ઊંચા કરવા

કેવી રીતે કરવું:

  • સૌ પ્રથમ ટેબલ અથવા સ્ટૂલની સામે ખુરશી પર બેસો.
  • પછી તમારા બંને પગને તે ટેબલ પર મૂકો.
  • ધ્યાનમાં રાખો કે પગની ઉંચાઇ હૃદય થી ઉપર રહે.
  • આ પછી, તમારા પગને આ રીતે 15 મિનિટ માટે રાખો.
  • આ દિવસમાં 3 થી 4 વખત 15-15 મિનિટ માટે કરી શકાય છે.

કેટલું ફાયદાકારક:

અમે લેખમાં પહેલેથી જ ઉલ્લેખ કર્યો છે કે નર્વસ સિસ્ટમથી સંબંધિત સાયટીકા વિકાર પણ પગમાં દુખાવાની સમસ્યાઓ પેદા કરી શકે છે. આમાંથી રાહત મેળવવા માટે પગ ઉંચા કરવાની પ્રક્રિયા પણ અપનાવી શકાય છે.  ખરેખર, પગને ઉન્નત કરવાથી પગની પાછળના સ્નાયુઓની રાહત, એટલે કે હેમસ્ટ્રિંગની રાહત વધી શકે છે. આનાથી સાયટિકા સંબંધિત પગમાં દુખાવો ઓછો થઈ શકે છે. ઉપરાંત, આ તકનીક નીચલા પીઠને મજબૂત કરીને તેનાથી સંબંધિત પીડાને ઘટાડવામાં પણ મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.

11. વ્યાયામ

વ્યાયામથી પગમાં દુખાવો થવાનો ઉપાય પણ થઈ શકે છે. વ્યાયામ કરવાથી લોહીના પ્રવાહમાં સુધારો થાય છે, પરંતુ હાડકાં અને માંસપેશીઓને પણ મજબૂત બનાવવામાં આવે છે. ખરેખર, નિયમિત કસરત વધતી જતી વયના કારણે ઓછી થતી હાડકાઓની ઘનતાને ધીમું કરી શકે છે, જે મજબૂત હાડકાઓની રચના તરફ દોરી જાય છે. તે સ્નાયુઓની શક્તિ  જાળવવામાં પણ મદદ કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં જો કોઈના હાડકાં કે સ્નાયુઓને લીધે પગમાં દુખાવો થતો હોય તો રાહત મેળવવા માટે નીચે આપેલી કસરત કરી શકાય છે.

  • ખુરશી પર બેસો.
  • પછી જમીન પર હીલ રાખીને, પંજા ઉપર ઉભા કરો.
  • હવે હીલને ઘડિયાળની દિશામાં ફેરવો.
  • 5 મિનિટ સુધી આ કરો.
  • પછી સામાન્ય રીતે ફ્લોર પર પગ મૂકો.
  • હવે બીજા પગના પંજા સાથે પણ આવું કરો.

Image Source

પગમાં દુખાવાની સારવાર

પગમાં દુખાવોનું કોઈ નિશ્ચિત કારણ નથી, તેથી પગમાં દુખાવો તેના કારણોના આધારે જ થઈ શકે છે. ખરેખર, સ્નાયુમાં સોજો, અસ્થિભંગ અને કેટલાક રોગો તેના કારણમાં સામેલ છે, જેનો લેખમાં ઉપર ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આ માટે, પ્રથમ, મુખ્ય કારણની તપાસ કરવામાં આવે છે અને તે પછી જ સારવાર તરફના પગલાઓ લઈ શકાય છે.

  • સ્નાયુઓની સામાન્ય જડતા અને સોજા ને કારણે થતાં પગમાં દુખાવા માટે, ડોકટરો આરામની ભલામણ કરે છે.
  • જો ત્યાં બળતરા હોય તો જ, તેને ઘટાડવા માટે મલમ અને દવાનો ઉપયોગ કરવાનું સૂચન કરી શકાય છે.
  • અસ્થિભંગ અથવા અન્ય સમસ્યાની સ્થિતિમાં દવા સાથે પ્લાસ્ટર અને અન્ય જરૂરી સલાહ આપી શકાય છે.
  • પગમાં દુખાવો થવાના અન્ય કારણોના કિસ્સામાં, ડોક્ટર સંબંધિત દવાઓ અને નિર્દેશો આપે છે.
  • આ વિભાગમાં, અમે પગમાં થતી પીડાને દૂર કરવા માટે એક્યુપ્રેશર વિશે માહિતી આપીશું.

Image Source

થાકેલા પગ માટે એક્યુપ્રેશર

પ્રાચીન કાળથી, શરીરની પીડા અને થાકને દૂર કરવા સહિત, ઘણી શારીરિક બિમારીઓની સારવાર માટે એક્યુપ્રેશરની પદ્ધતિ અપનાવવામાં આવી છે. એક્યુપ્રેશર એ એક પ્રકારની શારીરિક ઉપચાર છે, જે દરમિયાન શરીરના કેટલાક વિશિષ્ટ બિંદુઓ પ્રક્રિયા દરમિયાન દબાવવામાં આવે છે, જેને એક્યુપોઇન્ટ કહેવામાં આવે છે. આ વિસ્તારોમાં તાણ લાગુ કરવાથી તાણ હોર્મોન્સ તેમજ અન્ય આવશ્યક હોર્મોન્સને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળે છે, જે શારીરિક થાક અને પીડાને દૂર કરવામાં અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે. તે રક્ત પરિભ્રમણ સુધારવામાં પણ મદદ કરી શકે છે.

એક્યુપ્રેશર થેરાપી દરમિયાન, કોણી, આંગળીઓ, પગ, હથેળી, અંગૂઠા અથવા કોઈપણ વિશેષ ઉપકરણો  ની મદદથી શરીરના વિસ્તારો પર દબાણ બનાવવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં, પગમાં દુખાવા ની સારવાર માટે, આ ઉપચાર હંમેશાં અનુભવી અને નિષ્ણાતોની દેખરેખ હેઠળ થવું જોઈએ.

પગમાં દુખાવાના રાહત માંટે ના ઉપાય

  • પગના દુખાવાના ઉપાય માટે, સૂર્યપ્રકાશ અથવા ખોરાક દ્વારા પર્યાપ્ત વિટામિન ડી લો. વિટામિન ડી, હાડકાં અને સ્નાયુઓમાં દુખાવો લાવતા જોખમી પરિબળોને રોકવામાં પણ મદદરૂપ થઈ શકે છે.
  • પગના કદ અનુસાર આરામદાયક પગરખાંનો ઉપયોગ કરો. ખોટા પગરખાં પસંદ કરવાથી પગમાં દુખાવો થઈ શકે છે.
  • મેદસ્વીપણાની સમસ્યાવાળા લોકો વજનને નિયંત્રિત કરી શકે છે અને પગમાં દુખાવાની સમસ્યાથી બચી શકે છે. કારણ એ છે કે વધુ વજન પગ પર વધુ દબાણનું કારણ બને છે. આનાથી સાંધામાં સોજો અને દુખાવો થવાની ફરિયાદો થઈ શકે છે.
  • એક જગ્યાએ લાંબા સમય સુધી ઉભા રહેવા અથવા બેસવાનું ટાળો. થોડી થોડી વારે તમારી સ્થિતિ અને સ્થાનને બદલતા રહો. ખરેખર, આ ટેવ પગના દુખાવાની સમસ્યા પણ ઉભી કરી શકે છે.
  • પગમાં થતી પીડાને દૂર કરવા માટે દરરોજ 20-30 મિનિટ ચાલવા પણ જઈ શકાય છે. ચાલવું હાડકાં અને સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવી શકે છે.  આ રીતે ચાલવાના ફાયદા પગમાં દુખાવો લાવનારી સ્થિતિને રોકવામાં પણ મદદ કરી શકે છે.

પગમાં દુખાવો સંબંધિત તમામ જરૂરી માહિતી તમને ખબર હોવી જ જોઇએ. આ સમસ્યા સાથે સંકળાયેલા કારણોને દૂર કરવા અને અહીં જણાવેલા ઘરેલું ઉપાય અપનાવવાથી પીડા દૂર કરવામાં મદદ મળી શકે છે. ફક્ત અસરકારક લાભ માટે લેખમાં આપેલા તમામ મુદ્દાઓને સંપૂર્ણ રીતે વાંચવા અને સારવાર તરફ યોગ્ય પગલાં લેવાનું જરૂરી છે. હા, આ ઘરગથ્થુ ઉપાયોને ઈલાજ તરીકે ધ્યાનમાં લેવાની ભૂલ ન કરો. પગમાં દુખાવો માટેના ઘરેલું ઉપચાર આ અગવડતાને દૂર કરી શકે છે, પરંતુ આનું કારણ જાણીને, પીડાને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવા માટે તબીબી સારવાર જરૂરી છે.

જો તમને આ માહિતી સારી લાગી હોય તો અમને કમેન્ટ સેકશન માં જરૂર જણાવજો.. આવી અવનવી માહિતી જાણવા માટે અમારું પેજ “ફક્ત ગુજરાતી” લાઈક કરો અને તમારા મિત્રો તથા સગા સંબંધીઓ સાથે શેર જરૂર
કરવું.

નોંધ : આ લખાણ ની કોપી કરતા પહેલા અમારી લેખિત મંજૂરી લેવી જરૂરી છે.

Author: FaktGujarati Team

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *