ભારતના 10 પ્રસિદ્ધ અને અતિસુંદર ગુરુદ્વારા, જે આપણી દેશ ની એકતા ને દર્શાવે છે 

10 प्रसिद्ध भारतीय गुरूद्वारे 1

Image Source

ભારતમાં હિન્દુ-મુસ્લિમ-શીખ-ક્રિશ્ચિયન, ધાર્મિક વિવિધતાઓનો દેશ, ભાઈ-ભાઈ છે.  લોકો ગુરુદ્વારા, શીખ ધર્મના પવિત્ર સ્થળ, વહા ગુરુજી પાસે પ્રાર્થના કરવા અને તેમની શુભેચ્છાઓ મેળવવા આવે છે.  ગુરુદ્વારોની બીજી વિશેષ બાબત એ છે કે દરરોજ ચોવીસ કલાક લંગર (પ્રસાદ-ભોજન) ની જોગવાઈ છે જેથી દર આવે તેવું કોઈ ભૂખ્યો ન જાય.  ઘણી જગ્યાએ ગુરુદ્વારાનું લંગર ગરીબો માટે બે વખત ભોજન લેવાય છે.

સૌથી સુંદર સ્થાનોમાંનું એક, ગુરુદ્વારા એ મહાન શીખ ધર્મનું પવિત્ર ધાર્મિક સ્થળ છે.  આ શાંત સ્થાનો છે જે તમામ મનુષ્યને બલિદાન, બલિદાન અને કરુણાના પાઠ શીખવે છે.  આ મહાન સ્થાનો ફક્ત સમગ્ર માનવ જાતિને આધ્યાત્મિકતાનો પાઠ શીખવે છે, પરંતુ સમાનતા પણ શીખવે છે.  ભારતભરમાં હજારો ગુરુદ્વારા છે અને અહીં અમે સૌથી પ્રખ્યાત ભારતીય ગુરુદ્વારાની સૂચિબદ્ધ કરી છે.  આ કેટલીક જગ્યાઓ અને વ્યવસ્થાપિત જગ્યાઓ છે જે ખૂબ આકર્ષક પણ છે.  તેઓ બધા ધર્મો, સંપ્રદાયો અને સમુદાયોના લોકોનું સ્વાગત કરે છે અને બધા લોકો અહીં સમાન પગલાથી વર્તે છે.  તમારે આ સ્થળોની મુલાકાત લેવી જ જોઇએ અને લંગરનો આનંદ પણ લેવો જોઈએ.  આ ગુરુદ્વારા ઘણાં કારણોસર પ્રખ્યાત છે.  કેટલાક તદ્દન જગ્યા ધરાવતા હોય છે, કેટલાક આશ્ચર્યજનક રીતે બનેલા હોય છે અને કેટલાક તેમના ભવ્ય ભૂતકાળ માટે જાણીતા હોય છે.

हरि मंदिर साहिब, पंजाब 1

Image Source

હરિ મંદિર સાહિબ, પંજાબ

શ્રી હરિમંદિર સાહિબ ગુરુદ્વારા, જેને દરબાર સાહિબ અથવા સુવર્ણ મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, જે પંજાબના અમૃતસરમાં સ્થિત છે, તે શીખ ધર્મના લોકો માટે સૌથી પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે.  શીખોના પાંચમા ગુરુ, અર્જુન દેવ જી, સુવર્ણ મંદિર (શ્રી હરિમંદિર સાહિબ) નું નિર્માણ શરૂ કર્યું.  સુવર્ણ મંદિર તરીકે પણ ઓળખાય છે, તે દેશમાં એક મુખ્ય તીર્થસ્થાન છે અને વર્ષભર મોટી સંખ્યામાં ભક્તોની મુલાકાત લેવાય છે.  મંદિરમાં ચાર પ્રવેશદ્વાર છે, જે માનવ ભાઈચારો અને સમાનતાનો સંદેશ આપે છે.  ભલે આ મંદિરનું મહત્વ શીખ ધર્મમાં છે, પરંતુ અમૃતસરની મુલાકાતે આવતા ભારતીય અને વિદેશી પ્રવાસીઓ પણ તેનાથી દૂર રહી શકતા નથી.

हजूर साहिब गुरुद्वारा, महाराष्ट्र 1

Image Source

હઝુર સાહિબ ગુરુદ્વારા, મહારાષ્ટ્ર

મહારાષ્ટ્રના નાંદેડ શહેરમાં સ્થિત હુઝુર સાહિબનું ઐતિહાસિક ગુરુદ્વારા ગોદાવરી નદીથી થોડે દૂર આવેલું છે.  હઝુર સાહિબ ગુરુદ્વારામાં શીખ ધર્મના પાંચ સત્‍ય સિંહાસનમાંથી એક છે, જેને સચ-ખાંડ કહેવામાં આવે છે.  મહારાષ્ટ્રનું નાંદેડ એક અનામી શહેર હતું જે ગુરુજી સાથે સંકળાયેલા પછી શાબ્દિક રીતે અમર થઈ ગયું.  શીખ પંથના 10 મા અને છેલ્લા ગુરુ શ્રી ગુરુ ગોવિંદસિંહ જીએ આ સ્થળે તેમના છેલ્લા કેટલાક મહિના ગાળ્યા હતા.  હુઝુર સાહિબનું આ ઐતિહાસિક ગુરુદ્વારા શ્રેષ્ઠ સ્થાપત્ય અને ધાર્મિક વ્યવહાર રજૂ કરે છે.

श्री हेमकुंड साहिब, उत्तराखंड 1

Image Source

શ્રી હેમકુંદ સાહિબ, ઉત્તરાખંડ

ઉત્તરાખંડના ચમોલી જિલ્લામાં આવેલ હેમકુંદ સાહિબ અથવા ગુરુદ્વારા શ્રી હેમકુંદ સાહિબ જી, શીખ લોકોનું ધાર્મિક સ્થળ છે.  તે હિમાલયમાં સાત પર્વતો વચ્ચે બર્ફીલા તળાવના કાંઠે 4632 મીટરની itudeંચાઇએ સ્થિત છે.  હેમકુંદ સાહિબ ગુરુદ્વાન શીખ ગુરુ ગોવિંદસિંહ જીને સમર્પિત છે અને 10 મી ગ્રંથમાં પણ તેનો ઉલ્લેખ છે જે ખુદ ગુરુ જીએ લખ્યા છે.  દસમા શાસ્ત્રમાં ગુરુએ તેમના જન્મ વિશેની ઘટના જણાવી છે કે જ્યારે તેમણે હેમુકંદ નદી પાસે તેમના ધ્યાન અને તપશ્ચર્યા દ્વારા ભગવાનને યાદ કર્યા હતા, ત્યારે ભગવાનએ તેમને પૃથ્વી પર જન્મ લેવાનું કહ્યું હતું જેથી તે વિશ્વાસ લોકો સુધી પહોંચી શકે અને ધર્મ .અર્થનો સાચો અર્થ આપી શકે છે અને લોકોને અનિષ્ટિઓથી બચવા માટેનો યોગ્ય માર્ગ કહી શકે છે.

बाबा अटल साहिब, पंजाब 1

Image Source

બાબા અટલ સાહિબ, પંજાબ

સુવર્ણ મંદિરની નજીક આવેલું, બાબા અટલ સાહિબ ગુરુદ્વારા, અમૃતસરનું એક મહત્વપૂર્ણ પર્યટન સ્થાન છે.  1778-1784 માં બનેલ, તે પંજાબની સંસ્કૃતિ અને પરંપરાની સમૃદ્ધ સુંદરતાને સમાવે છે.  માનવામાં આવે છે કે ગુરુ હરગોબિંદે ગુરુદ્વાર બાબા અટલ સાહિબ ખાતે અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા, જેને બાબા અટલ રાય ટાવર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.  આ ટાવરનું નામ ગુરુ હરગોવિંદના પુત્રના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે અને આ નવ માળની ઇમારત વાઇબ્રન્ટ આર્કિટેક્ચરલ સુંદરતામાં કોતરવામાં આવી છે.  હરમંદિર સાહિબની મુલાકાત લેતા લાખો યાત્રાળુઓમાંથી ઘણાને ખબર નથી કે આ ગુરુદ્વારા અમૃતસરનું એક ઉત્તમ સ્થાપત્ય અજાયબીઓ અને શીખ ધર્મના ખૂબ જ ગૌરવપૂર્ણ પૂજા સ્થળ છે.

श्री पटना साहिब, बिहार 1

Image Source

શ્રી પટના સાહિબ, બિહાર

પટના શહેરમાં સ્થિત તખ્ત શ્રી પટના સાહિબ અથવા શ્રી હરમંદિર જી પટના સાહિબ, શીખ ધર્મ સાથે સંકળાયેલ aતિહાસિક સ્થળ છે.  સુવર્ણ મંદિર શ્રી હરીમંદિર સાહિબ પછી શીખ ધર્મના અનુયાયીઓ માટે તખ્ત શ્રી પટના સાહિબ બીજુ સૌથી પવિત્ર સ્થળ છે.  શીખ સંપ્રદાયના અનુયાયીઓમાં પટના સાહેબનું વિશેષ મહત્વ છે કારણ કે શીખના દસમા અને છેલ્લા ગુરુ શ્રી ગુરુ ગોવિંદસિંહનો જન્મ થયો હતો.  ગુરુ ગોવિંદ સિંહને લગતી ઘણી અધિકૃત વસ્તુઓ અહીં રાખવામાં આવી છે.  ભારત અને પાકિસ્તાનના ઘણા ઐતિહાસિક ગુરુદ્વારાઓની જેમ આ ગુરુદ્વારા મહારાજા રણજીતસિંહે બનાવ્યા હતા.  દર વર્ષે લાઈટોના તહેવાર નિમિત્તે પર્યટકોની ભારે ભીડ રહે છે.

गुरुद्वारा रिवालसर साहिब, हिमाचल प्रदेश 1

Image Source

ગુરુદ્વાલ રિવાલસર સાહિબ,હિમાચલ પ્રદેશ

હિમાચલ પ્રદેશના મંડી શહેરમાં સ્થિત, રેવાલસર ગુરુદ્વાળ એક પ્રાચીન ધર્મસ્થળ છે જે શીખોના 10 મા ગુરુ ગોવિંદસિંહને સમર્પિત છે.  એવું કહેવામાં આવે છે કે શીખ સમુદાય અહીં ભેગા થયો અને મોગલ શાસક ઓરંગઝેબ સાથે લડ્યો.  તળાવ નજીક ગુરુ પદ્મસંભવ દ્વારા સ્થાપિત ‘મણિ-પાની’ નામનું એક મોટું તળાવ અને બૌદ્ધ મઠ પણ છે.  ગુરુદ્વારા પથ્થરથી બનેલા છે અને 108 પગથિયા ચઢીને જોઇ શકાય છે.  લોકો આ આદરને ખૂબ નિષ્ઠાથી જુએ છે.  તે બૌદ્ધ લોકો માટેનું એક પવિત્ર સ્થળ પણ છે, તેથી જ અહીં સ્થિત બૌદ્ધ મંદિરમાં શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે તિબેટના ઘણા લોકો યાત્રાધામ પર આવે છે.

बंगला साहिब, नई दिल्ली 1

Image Source

બાંગ્લા સાહિબ, નવી દિલ્હી

નવી દિલ્હી સ્થિત ગુરુદ્વારા બાંગ્લા સાહિબ એ દિલ્હીના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગુરુદ્વારાઓમાંથી એક છે.  આ ગુરુદ્વારા શીખોના 8th મા ગુરુ, ગુરુ હરકિશન સાથે સંકળાયેલા હોવા માટે પ્રખ્યાત છે.  આ ગુરુદ્વારામાં ‘સરોવર’ નામે એક પ્રખ્યાત તળાવ છે, જેનું પાણી શીખ સમુદાયના સભ્યો દ્વારા ‘અમૃત’ (પવિત્ર જળ) કહેવામાં આવે છે.  આ તળાવના પાણીથી ગુરુ મહારાજે તે સમયે લોકોમાં ફેલાયેલા નાના પોક્સ અને કોલેરા જેવા રોગો મટાડ્યા હતા.  અહીં દરરોજ હજારો લોકો દર્શનાર્થે આવે છે.  અહીં એવું નથી કે અહીં ફક્ત શિખ આવે છે, પરંતુ વિવિધ ધર્મ અને સંપ્રદાયોના લોકો પણ આ પવિત્ર સ્થળે માન આપીને આવે છે.  તે એક આર્ટ ગેલેરી છે જે ગુરુદ્વારા બાંગ્લા સાહિબના ભોંયરામાં બનાવવામાં આવી છે.  અહીં શીખ ઇતિહાસને લગતી ઐતિહાસિક ઘટનાઓને શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવવામાં આવી છે.

पत्थर साहिब, लद्दाख 1

Image Source

પથ્થર સાહિબ, લદાખ

 જમ્મુ-કાશ્મીરના લદ્દાખ ક્ષેત્રમાં સ્થિત, ગુરુનાથક પાથર સાહિબ ગુરુ નાનકની યાદમાં બાંધવામાં આવેલ એક સુંદર ગુરુદ્વારા છે.  આ ગુરુદ્વાર શીખ ધર્મના સ્થાપક અને પ્રથમ ગુરુ નાનક દેવ જીની યાદમાં બનાવવામાં આવ્યો હતો.  આ ગુરુદ્વારાની રચના લદાખ ક્ષેત્રમાં ગુરુ નાનક દેવની મુલાકાતની યાદમાં 1517 માં બનાવવામાં આવી હતી.  તેમના જીવનકાળ દરમિયાન, ગુરુ નાનક અનેક સ્થળોએ ગયા હતા.  તિબેટી બૌદ્ધ પણ ગુરુ નાનકને ગુરુ ગોમકા મહારાજ તરીકે અને નાનક લામા તરીકે પૂજે છે.

फतेहगढ़ साहिब, पंजाब 1

Image Source

ફતેહગઢ સાહિબ, પંજાબ

પંજાબના ફતેહગઢ સાહિબ જિલ્લામાં સ્થિત ગુરુદ્વારા ફતેહગઢ સાહિબ, શીખ લોકોનું મુખ્ય ધાર્મિક સ્થળ છે.  આ જિલ્લો શીખની આસ્થા અને માન્યતાનું પ્રતીક છે.  અહીં 1704 માં સરહિંદના ફોજદાર વઝીર ખાનના આદેશ પર સાહિબઝાદા ફતેહસિંહ અને સાહિબઝાદા જોરાવરસિંહને દિવાલમાં જીવંત દફનાવવામાં આવ્યા હતા.  સાહિબઝાદા ફતેહસિંહ અને સાહિબઝાદા જોરાવરસિંઘ છેલ્લી વાર અહીં stoodભા રહ્યા અને આ સ્થાન પર અંતિમ શ્વાસ લીધા.  આ ગુરુદ્વારા તેની શહાદતની સ્મૃતિમાં બનાવવામાં આવ્યો છે.  આજે પણ અહીંના લોકો તેમના શહાદતનો દિવસ સંપૂર્ણ નિષ્ઠાથી ઉજવે છે.

पोंटा साहिब, हिमाचल प्रदेश 1

Image Source

પોંટા સાહિબ, હિમાચલ પ્રદેશ

હિમાચલ પ્રદેશ, ભારત માં સ્થિત, પોંટા સાહિબ ગુરુદ્વારા શીખ સંપ્રદાય માટે ખૂબ જાણીતી તીર્થધામ માનવામાં આવે છે.  તે આ સ્થાન પર છે કે શીખના 10 મા ગુરુ, ગુરુ ગોવિંદસિંહે દશમ ગ્રંથનો મોટો ભાગ અથવા ‘બુક ઓફ દસમી સમ્રાટ’, શીખ ધર્મનું ગ્રંથ લખ્યું હોવાનું મનાય છે.  સ્થાનિક લોકો અનુસાર ગુરુ ગોવિંદસિંહે અહીં લગભગ 4 વર્ષ રોક્યા હતા.  તેમણે આ સ્થાન પર અનેક શાસ્ત્રો રચિત છે.  અહીં એક સંગ્રહાલય પણ છે જેમાં ગુરુ ગોવિંદસિંહજી ની વપરાયેલી વસ્તુઓ ભક્તોના દર્શન માટે રાખવામાં આવે છે.

જો તમને આ માહિતી સારી લાગી હોય તો અમને કમેન્ટ સેકશન માં જરૂર જણાવજો.. આવી અવનવી માહિતી જાણવા માટે અમારું પેજ “ફક્ત ગુજરાતી” લાઈક કરો અને તમારા મિત્રો તથા સગા સંબંધીઓ સાથે શેર જરૂર કરવું.

નોંધ : આ લખાણ ની કોપી કરતા પહેલા અમારી લેખિત મંજૂરી લેવી જરૂરી છે.

Author: FaktGujarati Team

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *